òâa vUrny« brŒâ
v¡fhs« 26; r¤j« 10; et«g® 2008

ïªj ïjÊ‹ cŸns...(Index)

1. MáÇa® ciu …...
2. ghtK« mâÅ‹W ÉLjiyí«
3. ntjghl«
4. 40-tJ M©L bt‰¿ ÉHh brŒâ
5. Mjhnk Ú v§nf ïU¡»whŒ?

 

MáÇa® ciu …...

f®¤jUila tUif beU§F»wJ. MdgoÆdhš mWtilÆ‹ fhy«. k¡fŸ td¤â‰F âU«g nt©L«.

mnef »UÞjt k¡fŸ Þjhgd§fŸ j§fS¡bfh‹W xU bfhŸif tF¤F¡ bfh©L miuFiw MÓ®thj¤âš âU¥âahf ïU¡»wh®fŸ.

tÊfËny ËW ó®tghij vJ v‹W ÉrhǤJ ešy tÊ vJnth many elî§fŸ v‹W vnuÄah Ô®¡fjÇá brhšY»wh®.

Mâ rigÆDila Ãiy¡F k¡fŸ âU«g nt©L«. òâa vUrny« rig Mâ rigÆ‹ ó®t ghijÆš bršY»wjhf ïU¡»wJ. MdgoÆdhš òâa vUrny« rig Mâ rigÆDila bjhl®¢á v‹W m¿É¡»nwh«. Mâ rig bgªbjbfhÞnj ehËny vUrnyÄš Mu«gkhƉW. ï¥bghGJ filá fhy rig òâa vUrny« rigahŒ vG«ã ãufhá¡»wJ. k¡fŸ bkŒahd ïu£á¥ig mil»wh®fŸ, ght¤âÈUªJ ÉLjiy mil»wh®fŸ. njtndhL I¡»a«, cwth£l«, beU¡f« mâfkh»wJ. f®¤jUila tUif¡F òâa vUrny« rigna k¡fis Ma¤j¥gL¤J»wJ. nkY« njt ïufáa§fis btË¥gL¤J»wJ.

nridfË‹ njtdh»a f®¤j® vUrnyÄny thr« g©Q»wh®. eh« k»œªJ fËTUnthkhf Ú§fS« tªJ v§fnshL I¡»akhF«go všnyhiuí« miH¡»nwh«.

bgªbjbfhÞnj ïa¡f§fŸ ÉRthr¤âš 圢áailªJ M§»È¡f‹ FilÆ‹ Ñœ nghŒ EiH»‹wd.

M§»È¡f‹ rig ï§»yhªâÈUªJ ï¥go xU c¤juî ãw¥ã¤JŸsJ. RahÔd CÊa« Mf CÊa« brŒ»w bgªbjbfhÞnj ïa¡f§fis miH¤J v§fSila I¡»a¤âš ïU§fŸ. khj« ï›tsî r«gs« bfhL¡»nwh«, FU¥g£l« mË¡»nwh«, Ú§fŸ c§fŸ rigÆš c§fŸ bfhŸif¥go ãur§»¡fyh«. Mdhš Ú§fŸ v§fŸ I¡»a¤âš nr®ªJ bfhŸS§fŸ v‹W m¿¡if btËÆ£LŸsJ. MdgoÆdhš bgªbjbfhÞnj ïa¡f§fŸ, ng® »¿Þjt rka¤jhUl‹ nr®ªJ mt®fnshL Tl I¡»akh»¡ bfh©oU¡»wh®fŸ. MdgoÆdhš btËna cŸs »¿Þjt®fŸ cõhuhf ïU¡fî«.

ÉRthr Jnuhf« Kªâ neÇ£L nf£o‹ kfdh»a ght kDõ‹ btË¥g£lhš xÊa mªj ehŸ tuhJ v‹w ntj th¡»a« ÃiwntW»wJ. ÉRthr Jnuh»fshf mnef® M»wh®fŸ. Ú§fŸ c§fŸ M¤Jkh¡fis fh¤J¡ bfhŸå®fshf.

(jiyik m¥ngh°jy® v‹. yhr®)

 

ghtK« mâÅ‹W ÉLjiyí«

-br‹w khj bjhl®¢á


ïnaR ah®?
ekJ ght¥ gÇfhÇah»a ïnaR ah®? v‹W ftÅ¥ngh«. Òòâa V‰gh£o‹ MáÇa®fË‹ rh£á.

1. e‰brŒâ EhšfŸ
nuhk® 1.4,5 trd¤âš ïnaRit¥ g‰¿ gîš TW« bghGJ, ït® kÅj‹ v‹w KiwÆš jhåâ‹ tÊÆš tªjt® vd¡ TW»‹wh®. Mdhš MÉahdtÇ‹ brayhš cÆ®¤bjGjÈdhš flîË‹ ikªjdhf Ã%ã¡f¥gL»wh®. Ïtnu M©lt® v‹W« TW»wh®. ï›És¡fîiu¡F e‰brŒâ EhšfËš Mjhu« c©lh?

ehrnu¤Jh® ïnaR
ïtnu khÅldh»a ïnaR. ïnaR khÅl¤ jhŒ¡F¥ ãwªjh® vd e‰brŒâ EhšfŸ TW»‹wd. mt® kÅj ïd¤â‹ clš, kdßâahd tiuaiu¡FŸ c£gL¤j¥g£lh®. VbdÅš mt® tsu, tsu Phd¤âš K⮪J tªjh® vd¡ Tw¥gL»‹wJ (Yh¡.2.52).

kÇahŸ nahnr¥ã‹ f£L¥gh£o‹ Ñœ k»œîl‹ thœªjh® (Yh¡.2.51). ïtiu¥ bghJthf j¢rÅ‹ kf‹ v‹W F¿¥ã£ld® (k¤.13.55) mt® Vida kÅjiu¥ nghš jhfK«, gáí« bfh©lh® (k¤.4.2, nah.4.6) mt® mGjh® (nah.11.35). mt® kd cU¡f«, k»œ¢á, ád« M»a cz®îfis mDgɤjh® (k¤.9.36, Yh¡.10.21, kh‰ 3.5) tuÆU¡F« ÃfH¢áfis¥ g‰¿a m¿î jk¡F FiwthŒ ïU¡»wbj‹W mt®jhnk x¤J¡ bfh©lh® (k¤.24.36). mt® áW ãŸisfis neá¤jh®. j‹ e©g®fËlK« m‹ò brŒjh® (k¤.19.14, nah.11.5).

bf¤rknd njh£l¤âš mt® MÉÆš fy§» kd ntjid¥g£lh®. (Yh¡.22.44). rî¡fhš mo¡f¥g£l nghJ«, áYitÆš miwa¥g£l nghJ« bfh^uhkhd clš ntjidia mt® jh§»¡ bfh©lh®. ïWâÆš mt® kǤjh®.

ïnaRÉ‹ kuz« btˤ njh‰wnk v‹w F¿¥ò ntjhfk¤âš ïšiy. mt® Äf ntjidí‰W kÅjdhf kǤjh®. mtÇ‹ kuz« c©ikahd kuznk. e‰brŒâ EhšfË‹ Mjhu§fis eh« thá¡F« bghGJ mitaË¡F« rh£áÆ‹go ïnaR KGikahd kÅj‹ v‹gij rªnjfÄ‹¿ cWâ¥gL¤Jtj‰fhfnt mË¡f¥g£lJ. 1 Ônkh. 2.5š ït® kÅjdh»a ïnaR »¿ÞJ vd m¥.gîš T¿aij¡ ftÅ¡f.

nkáahth»a ïnaR
ôj muR Koîfhy« bjhl§» jh§fŸ ïHªj e‰bga®fis Û©L« Û£L¤ju xU mur‹ tUth® v‹W ôj® vâ®gh®¤J¡ bfh©oUªjd®. mt®jh‹ mãnrõf« bg‰w nkáah. Nkáah v‹w gj¤â‰F¡ »nu¡f¢ brhš »¿ÞnlhÞ mšyJ »¿ÞJ. eh§fŸ e‰brŒâ Ehšfis thá¡F« bghGJ F¿¥ghf ôj®fis kdâš bfh©L vGj¥g£l k¤njí v‹w EhÈš ïªe‰brŒâahs®fŸ ïnaRnt c©ikÆš nkáah, Ô®¡fjÇrd§fis Ãiwnt‰W»wt® v‹W e«ãd®.

nkáah ïnaRnt c©ikÆš nkáah, Ô®¡fjÇrd§fis Ãiwnt‰W»wt® v‹W e«ãd®.

nkáah jhåâ‹ tʤnjh‹wyhf tUth® (Vrh.11.1) ïnaR ïe¤ t«r tÊÆš tªjh®. mt® bgU« ïiwth¡»duhf ïU¥gh® (cgh.18.15-19) ïJ ïnaRÉš Ãiwntw¥g£lbj‹W ngJU F¿¥ãL»‹wh® (m¥.3.22). mt® MrhÇauhf, FUthf mjhtJ MrhÇauhf ïU¥gh® (r§.110.4). mt® xU murdhf j‹ k¡fis k»œ¢á Ãiwªj íf¤âš murhSth® (Vrh.9.6,7). ï›thW j‹ muir ÃWîth®. giHa V‰gh£oš ï«_‹W mãnõf« bg‰w gjÉfŸ ïnaRÉš ÃiwntWtij eh« fh©»nwh«. mt® kh£áikÆš tUth® (jhÅ.7.13,14) ïªj¤ Ô®¡fjÇrd« xU tifÆš »¿ÞJ kW%gkilªj Ãfœ¢áÆY« ã‹ò cÆ®¤bjGjÈY« Ãiwnt¿aJ.

ïUªJ« ït‰¿š mâfkhf nkáah mtuJ kh£áikia¥ gh®¡F« nghJ jhœikÆšjh‹ fhz¥g£lh®. nkáah tU«nghJ mt® tUif¡F m‰òj§fŸ milahskhŒ fhz¥gL« v‹W e«g¥gL»wJ. ïnaR Fz¥gL¤J« âU¢brašfŸ m›thnw És¡f¥g£ld (k¤. 11.2). bt‰¿fukhd nkáah v‹gtiu¤ jÉu ntW tifahd xUt® j§fS¡F cjt tUth® vd ôj®fŸ vâ®gh®¤jd®. mt® F‰wk‰wtuhŒ j‹ k¡fS¡fhf ghLg£L kÇ¡F« gÂahŸ v‹w xU got¤ij j§fŸ kdâš bfh©oUªjd®. ï¥gÂahsÇ‹ FzÉaš (Vrh.4253 mâfhu§fËš fhz¥gL«.

ïªj¥ gÂahs®fË‹ ghlf®fŸ v‹w gFâÆš bjËthf És¡f¥gL»‹wd. ï¥gFâfËš giHa V‰gh£L rh£áa¤â‹ c¢rf£l¤ij¥ ãuâgÈ¡»‹wd. nkáahî«, gÂahS« jÅ¥g£l xUtÇš ïizªâU¡F« vd ôj®fŸ v©ÂÆU¡fÉšiy. Mdhš ïnaR ï›ÉU g©òfisí« j‹Åš cilatuhÆUªjh®. ôjÇš bt›ntW vâ®gh®¥òfis ï›Éj« ïnaR Ãiwnt‰¿, Ãiwî gL¤âdh® v‹W e‰brŒâ EhšfŸ bjËthf¡ fh£L»‹wd. mt® Phd[ehd« bg‰w rka¤âš ïtnu v‹ ãÇa kf‹ v‹W ïtÇl« eh‹ ãÇakhÆU¡»nw‹, óÇ¥gil»nw‹ v‹w r¤j« thd¤âÈUªJ c©lhƉW. Mij ïnaRî« nf£lh®. nahth‹ ÞehdfD« nf£lh®, bghJk¡fS« nf£lh®fŸ (k¤.3.17). ïJ r§.2.7Ií«, Vrh.42.1Ií« nr®¤J ãuâgȤjJ. Ïjdhš mur gjÉí«, gÂahŸ gjÉí« x‹whf ïnaR v‹w jÅahËš ïizªJŸsbjd¡ fh£L»wJ.

mt® brŒj m‰òj§fŸ mtU¡F nkáahÉ‹ tšyik ïU¡»wbj‹W fh£L»wJ. MÆD« mt® nrhâ¡f¥g£l nghJ tšyikia muáaš ßâahf ghÉ¡f kW¤jh®. ï¤jifa tÊ jd¡F mâf M£fŸ Mjuit tUÉ¥gnjhL rka rh®g‰w X® muir ÃWt cjî« vd mt® m¿ªâUªJ«, mªj tÊia mt® ifahsÉšiy. KjÈš k¡fŸ mt® ah® vd òǪJ bfhŸsÉšiy. Mdhš Ôa MÉfŸ j§fŸ nkš mt® mâfhu« brY¤Jtij¡ f©L mt® ah® vd¥ òǪJ bfh©ld (kh‰F 1.24).

ãÈ¥ò, brrÇahÉš ngJU ïnaRit¥ g‰¿ Ú® nkáah cÆUŸs flîË‹ kf‹ v‹W m¿¡if brŒj nghJ ïnaR clnd jh‹ ghLg£L kÇ¡f nt©o flîË‹ gÂahŸ vd m¿É¡»wh® (k¤.16.13). bt‰¿¥gtÅahf FU¤njhiy¥ gtÅ. nkáah jdJ jiyefu¤â‰FŸ brš»‹wd®. ïUªJ« ï¥gtÅ c©ikÆš bt‰¿fukhd bj‹gijí« jhœikahd gtÅ v‹nw Twyh« (k¤.21.5). ïWâahf áYitÆš ãiz¡f¥g£l mªj thrf« mid¤Jy»‰F« fhz¤j¡fjhf ôjÇ‹ mur‹ v‹W vGj¥g£lJ (k¤.27.37).
Mdhš mt® ÃWî« muR ï›îyif¢ rh®ªj muršy mJ. MÉ¡FÇa murhF«. ÃWt¥g£L¡ bfh©oU¡»wJ. xU ehŸ cyf« f©fhz mJ ÃWt¥gL«.

ïiwkf‹ ïnaR bghJthf¤ j‹id kÅjFkhu‹ v‹nw F¿¥ãL»‹wh®. Mdhš e‰brŒâÆ‹ EhšfËš gy ïl§fËš mt® ïiwkf‹ v‹W miH¡f¥gL»wh®. mt® flîis¤ j‹ jªij v‹nw TW»‹wh®. nahnr¥ò«, kÇahS« áWt‹ ïnaRit¤ njthya¤âš f©lnghJ eh‹ v‹ jªijÆ‹ ïšy¤âš nt©L« v‹W gâYiu¤jh® (Yh¡. 2.49) mt® PhdÞehd« bg‰w nghJ Únu v‹ m‹gh®ªj kf‹ v‹w (kh‰F 1.11) FubyhÈ nf£lJ. mtuJ kuz¤â‹nghJ ngh‰wh¡FÇa kfdh»a »¿ÞJ mt®jhdh? v‹W nf£l nghJ mt® eh‹jh‹ (kh‰F 14.62) v‹W gâYiu¤jh®. nkY« flîis neh¡» b#g« brŒí« nghJ mo¡fo m¥gh jªijna (kh‰F 14.36) v‹W T¿ b#ã¥gh®. ïiwkf‹ v‹w xUik¥ bga® ôj®fŸ k¤âÆš k‰w k¡fŸ eLÉY« mur mªjÞâš ïU¥gj‰F ghÉ¡f¥gL« xU brh‰bwhluhŒ m¡fhy¤âš ïUªj nghâY«, e‰brŒâ EhšfË‹ Mjhu¤â‹go ïnaR flîis¤ jªij v‹W miH¤J flîË‹ Fkhu‹ v‹w g£l¥ bgaiu V‰W¡ bfhŸ»wh®. ï¤Jl‹ mtÇ‹ moahU« ïnaR c©ikÆš ïiwkf‹ v‹W e«ãd®.

kf‹ (Fkhu‹) v‹w ïªj¥ gj¤ij¥ g‰¿í«, ôj ïÞyhÄa rka§fË‹ v⮥igí« mâfkhf eh« njit¥gL« bghGJ gh®¡fyh«. âU¤Jt¤â‹ xUtuh»a Fkhu‹ mtjhunk ïnaR.
bjhlU«

ntjghl«
r§Ñj« 19 njt‹ mUËa ntj¤â‹ kf¤Jt¤ij¡ fh£l¡Toa r§Ñj§fŸ. 1-3 trd§fŸ áUZo¥ã‹ ntj«.
1-6 trd¤âš NÇaÅ‹ ïa¡f« flîË‹ k»ikia¥ ãuÞjhg¥gL¤J»wJ v‹W m¿»nwh«. mJ ïa‰ifÆ‹ thÆyhf k¡fS¡F tU« btË¥gL¤jyhÆU¡»wJ. njt‹ e«ik btË¥gL¤j áUZofis áUZo¤jh®. ïa‰if v‹W brhšY»wJ njtDila áUZo¥ghF«. ïa‰if v‹whš jhdhŒ njh‹Wtjšy, ïiwtdhš áUZo¡f¥g£L Ãiyeh£l¥g£oU¡»wJ. ïj‰F ïaš ntj« v‹W bga®. vtD« ãur§»ahš rfyU« ïij¥ òǪJ bfhŸs¡TL«.

ïa‰ifÆ‹ thÆyhf njt‹ k¡fS¡F btË¥gL¤J»wjhF« (nuh.1.18-20. Tw¥gL»wJ. ïa‰if mšyJ ïaš ntj¤â‹ _ykhf kÅj‹ ïiwtid¥ g‰¿ KGtJ« m¿ªJ bfhŸs KoahJ. Mifahš ïiwt‹ tÇ ntj¤ij¡ bfhL¤jh®.

trd« 7.11 jhåâ‹ eh£fË‹ flîË‹ btË¥gL¤jyhf vGj¥g£oUªj nkhnrÆ‹ IªJ Mfk§fis¡ F¿¤J ïJ m¿É¡»wJ.
trd« 4 njtDila th®¤ij mšyJ RÉnrõ« cyfbk§F« NÇaid¥ nghy ãufhá¡»wij¡ F¿¥ãL«. bfhnyh 16, 23. k¤. 26.18-20.

trd« 5-9 f®¤jUila ntj« Fiwt‰wjhf ïU¡»wJ (Úâ 8.6-11) xnu nkŒ¥gdhš mUs¥g£LŸsJ (ãu. 12.11) njt‹ ntj¤ij K¡»a¥gL¤âÆU¡»wh® (Vrhah 42.21).

všyht‰iw¡ fh£oY« njt‹ j«Kila th®¤ijia K¡»a¥gL¤âÆU¡»wh® (r§.138.2) mnjhL Tl T£lnth Fiw¡fnth TlhJ (Úâ.30.5,6, cgh.4.2,12.32, btË 22.19) ntj¤ij¡ njo thá¡f nt©L« (Vrhah 34.16) mJ n#hošyhâuhJ. ïJ M¤Jkhit nrhâ¤j¿í« (vã.4.12). ïjdhš ét‹ c©lhF«. k»H¢á c©lhF«. všyh« c©lhF« (nah.5.39, vnu.15.16).

trd« 10
ntj¤â‹ Éiy (r§.119.72,127)
trd« 11 . bgh‹ÅY«, gR«bgh‹ÅY« nkyhdJ. ntj¤jhš kÅj®fŸ Ó®gLth®fŸ. r§. 119.9.11, Úâ.29.11, ntj¤â‹ kf¤Jt« msÉlKoahâU¡»wJ. njt‹ vGâ¡bfhL¤j r¤âa ntjhfk¤â‰fhŒ KG ntj¤â‰fhŒ ïiwtid Þnjh¤jÇ¥nghkhf.

r§Ñj« 20. nghU¡F K‹ò VbwL¤j b#g«. flîŸ ngÇš bfh©oUªj ÉRthrK« ïâš ml§»ÆU¡»wJ. r¤JU vâÇ£L tªj ntisÆš jhåJ ãujhd MrhÇaÇl« br‹W flîË‹ á¤j¤ij ÉrhǤjh® v‹W bjÇ»wJ (2 rhK. 5.5-19, r§ 20.1-5). Ãujhd MrhÇaUila khW¤ju¤ijí«, trd« 6-9 flîŸ j‹Dl‹ ïU¥gij¡ F¿¤J jhåJ cWâ bfh©lijí« m¿É¡»wJ.

trd« 1,5,7š flîË‹ ehk« v¤jid ãujhd ïl« t»¡»wJ v‹gij¡ ftÅ¡fî«. m›thnw ïªehËY« ïnaRÉ‹ ehk¤â‹ k»ik Ôik¡F Énuhjkhf eh« MÉ¡FÇa nghuh£l¤âš <Lg£oU¡»nwh«.
trd« 1. b#g« nf£f¥gl¤j¡fJ. f®¤jUila ehk« g¡j®fS¡F mil¡fy« (Úâ. 18.10)
trd« 2 . f®¤j® guk ÓnahÅÈUªJ cjÉ brŒth®.
trd« 3 . fh¡iffis V‰W¡ bfhŸs¥gLjš
trd« 4,5 É©z¥g§fis¤ jŸsh®, nt©LjšfË‹go brŒth®.
trd« 6. f®¤j® j«khš mãnõf« g©z¥g£lt®fis Ãidî TW»wh®. mt®fŸ b#g¤ij¡ nf£gh®. mt®fis¥ ghJfh¥gh®.
trd« 7. ekJ nk‹ik e«Kila f®¤juh»a ïnaR »¿ÞJnt, mtUila ehknk.
trd« 8,9 eh« âra« b#ã¥ngh«. njt‹ âra« brÉ bfhL¥gh®. vªj rigí« jŤj MS« gH§fhy uj§fŸ, FâiufS¡F x¥ghd å© khÄr v¤jd§fË‹ e«ã¡if it¤jhš kzšnkš j‹ å£il¡ f£odtD¡F x¥ghÆU¥gh®fŸ (20.7).

r§.20 k‰wt®fS¡fhf b#g« g©Qtj‰F«, V‰w ešy r§ÑjkhF«.
r§Ñj« 21. ïJ nkáahÉ‹ r§ÑjkhF«. »¿ÞJ nkáah, uh#h, Kªâd r§Ñj« F¿¥ãL»w í¤j¤âš uh#h bt‰¿ bg‰wh®. flîŸ mUËd b#a¤âdhš k‹d® mtiu¤ Jâ¤J¥ ngh‰W»wh®. r§.21‹ É©z¥g« nf£f¥g£lJ. jh‹ ÉU«ãdij¡ f®¤j® mUËdj‰fhf jhåJ e‹¿ brY¤J»wh® (21.2)
trd« 5-7š jhåJ mDgɤj MÓ®thj§fŸ ml§»ÆU¡»‹wd. mit ek¡F« cǤjhditahF«.
trd« 1-4 . nkáah njtDila u£á¥ghš fËTW»wh®.
trd« 5-10. f®¤jUila r¤JU¡fŸ mÊ¡f¥gLjš.
trd« 11. J‹kh®¡fDila cgha« thŒ¡fhJ.
trd« 12. J‹kh®¡f® njtDila m«ã‰F ïy¡fhth®.
trd« 13. f®¤j® vG«ã »Çia brŒí«nghJ mtUila tšyikia f©L ghLnth«, k»œnthkhf.
r§.21,20« r§Ñj¤â‹ gy‹ nghš fhz¥gL»wJ. f®¤jhnt c«Kila gy¤âš vGªjUS«, m¥bghGJ c«Kila tšyikia¥ gho¡ Ñ®¤jd« g©Qnth«.

å£il c©L g©Âdt® å£il¥ gh®¡»Y« mâf fd¤J¡FÇatuhÆU¡»wh®

40 tJ M©L bt‰¿ ÉHh brŒâ

njtDila åL r¤âa¤â‰F JhQ«, MjhuKkhÆU¡»¿J (1 Ônkh.3:15). vªj åL« xUtdhny c©lh¡f¥gL« (vã.3:4)

ïÞuntš #d§fŸ k¤âÆš njtD¡F xU thrÞjy¤ij c©lh¡f¤ jkJ jhrdh»a nkhnria bjǪJ bfh©lh®. eh‹ cd¡F fh©ã¡F« thrÞjy¤â‹ khâÇÆ‹ goí«. mjDila všyh j£LK£LfË‹ khâÇÆ‹goí« mij brŒå®fshf v‹W f£lis bfhL¤jh® (ah¤. 25,9,40).
ã‹d® f®¤juh»a ïnaR »¿ÞJ j«Kila rßukh»a rigia óÄÆš f£Ltj‰F jkJ m¥nghÞjydh»a ngJUit¤ bjǪJ bfh©L `ïªj fšÈ‹ nkš v‹ rigia¡ f£Lnt‹, ghjhs¤â‹ thrš mij nk‰ bfhŸStâšiy, gunyhf uh{a¤â‹ âwînfhšfis eh‹ cd¡F jUnt‹, ónyhf¤âny Ú f£L»wJ vJnth mJ gunyhf¤âY« f£l¥g£oU¡F« ónyhf¤âny Úf£lÉœ¥gJ vJnth mJ gunyhf¤jY« f£lÉœ¡f¥g£oU¡F« v‹wh®` (k¤. 1618/19).

ïªj filá fhy¤jny f®¤j® j«Kila òâa vUrnykh»a rigia f£Ltj‰F jiyik m¥nghÞjyiu bjǪJbfh©lh®. filá eh£fËš f®¤jUila Myakh»a g®tj« g®tj§fË‹ bfhLKofËš Þjhã¡f¥ g£L, kiyfS¡F nkyhŒ ca®¤j¥gL«. všyh #hâfS« mj‰F Xo tUth®fŸ.

âushd #d§fŸ òw¥g£L tªJ eh« f®¤jÇ‹ g®tj¤â‰F«, ah¡nfhã‹ njtDila Mya¤â‰F«. nghnth« thU§ffŸ. mt® jkJ tÊfis ek¡F¥ nghâ¥hh®, eh« mt® ghijÆš el¥nghk v‹gh®fŸ; VbdÅš ÓnahÅš ïUªJ ntjK«, vUrnyÄÈUªJ f®¤jÇ‹ trdK« btË¥gL« (Vrh. 2:2:3) njtdh»a f®¤j® kDk¡fnshL ï¥óÄÆš thr« brŒa j«Kila thrÞjykhf. C©Lg©Qtj‰fhf jh« bjǪJ bfh©l jiyt®fS¡F tht§fis k‹Å¡f mâfhu« bfhL¤âU¡»wh® v‹W m¿a Ko»wJ. ght k‹Å¥ig¥ bg‰w xU T£lnk njtDila thrÞjykhf, njtDila rigahf fhz¥gL»wJ. m§nf njt‹ thr« g©Qth®. ïÞuntš #d§fŸ f‰gidia Û¿ ght« brŒjnghJ g¡jdh»a nkhnr mªj #d§fË‹ m¡»uk¤ij (ght¤ij ) k‹Å¤jUS« v‹W É©z¥g« brŒjh®, m¥nghJ f®¤j®, c‹ th®¤ijÆ‹ gona k‹Å¤nj‹ v‹W T¿dh® (v©. 14-18-20).

Òòâa V‰gh£L rigia f£Ltj‰F njt‹ bjǪJ bfh©l m¥nghÞjyU¡F kDk¡fË‹ ght§fis k‹Å¡f mâfhu« bfhL¤âU¡»wh® (nahth‹ 20:21-23) m¥gona Vrhah Ô®¡fjÇá _ykhŒ ciu¡f¥g£oUªj filá fhy âU¢rigia f£Ltj‰F njt‹ bjǪJ bfh©l m¥nghÞjyU¡F ght§fis k‹Å¡f mâfhu« bfhL¤âU¡»wh® v‹gj‰F eh§fŸ rh£á fshÆU¡»nwh«.

å£il c©L g©Âdt® å£il¥ gh®¡»Y« mâf fd¤J¡FÇatuhÆU¡»‹wh® (vã. 3.3). ï¤jhÈah g£lz¤âš Eh‰W¡âgâah»a bfh®beÈí v‹w ng® bfh©l xU kDõ‹ brrÇah g£lz¤âny ïUªjh‹. mt‹ njt g¡â cŸstD«, j‹ å£lh® midtnuhL« njtD¡F gaªjtDkhÆUªJ #d§fS¡F ÄFªj jUk§fis brŒJ v¥nghJ« njtid neh¡» b#g« g©Â¡ bfh©oUªjh‹. gfÈš vw¡Fiwa x‹gjh« k neu¤âny njtDila Jhj‹ j‹Ål¤âš tuî«, bfh®beÈínt v‹W miH¡fî« ãu¤âa£rkhŒ jÇrd§f©L, mtid c‰W¥ gh®¤J, gaªJ m©ltnu,v‹d v‹wh‹. m¥nghJ mt‹ c‹ b#g§fS« c‹ jUk§fS« njtD¡F Ãid¥ ó£L«mt® r‹dâš tªJ v£oÆU¡»wJ. ï¥nghJ Nah¥gh f£lz¤â‰F kDõiu mD¥ã ngJU v‹w kWNg® bfh©l nkhid miH¥ã. Mt® njhš gjÅL»wtdh»a Ónkh‹ v‹D« xUtÅl¤âš j§»ÆU¡»wh‹. mtDila åL flnyhu¤âÈu¡»wJ. Ú brŒa nt©oaij mt‹ cd¡F brhšYth‹ v‹wh‹ (m¥. 10:1-6). Úí« c‹ å£lh® midtU« ïu£á¡f¥gLtj‰F VJthd th®¤ijfis mt‹ cd¡F¢ nrhšYth‹ v‹W mªj Jhj‹ bfh®beÈíî¡F brh‹djhf, ngJUÉl« bfh®beÈí T¿»wh® (m¥. 11;3,14). ï›Éjkhd njtDila c¤juit¥ bg‰w bfh®beÈí jdJ mâfhu¤â‰F c£g£l áyiu¥ ngJUit miH¤J tU«go mD¥ãdh®. ngJUî« miH¥ig V‰W¡ bfh©L bfh®beÈí å£o‰F tU»wh® (m¥. 10;7-8). bfh®neÈí jdJ å£ony cwÉ‹ Kiwahiuí«, ÉnrΤj áne»jiuí« Tl tutiH¤J ngJUÉ‹ tUif¡fh fh¤âUªjh®. ngJU cŸns ãuntá¡»wnghJ, bfh®beÈí mtD¡F vâ®bfh©L nghŒ, ngJUÉ‹ ghj¤âny ÉGªJ, gªJ bfh©lh‹ (m¥. 10:24, 25). ï¥go kDõid tz§fyhkh? v‹W áy® nf£fyh«. M¥nghÞjydh»a gÇ. ngJU xU rhjhuz kÅj‹ mšy, njtdhš bjǪJ bfhŸs¥g£l xU m¥nghÞjy®. fšthÇ áYitÆš ïnaR »¿ÞJ ïu¤j« áªâ r«ghâ¤J it¤j ghtk‹Å¥gh»a ïu£á¥ig kDk¡fS¡F m¿É¤J, kDk¡fis ght¤âÈUªJ ÉLjiyah¡», gÇR¤j #hâahf kh‰Wtj‰F, (1 ngJU 2:9). njtdhš mâfhu« bg‰w njtDila kÅj‹ v‹gij bfh®beÈí m¿ªâUªj goÆdhš ngJUÉ‹ ghÈš fd« brY¤â»‹wh®. å£il c©L g©Âdt‹ å£il¥ gh®¡»Y« mâf fd¤J¡FÇatdhŒ ïU¡»wh‹ v‹W gÇR¤jhÉahdt® ïU¡»whh‹ v‹W gÇR¤jhÉahdt® TW»wh®(vã.3:3).

eh‹ mD¥ãdtiu V‰W¡ bfhŸ»wt‹ v‹id V‰W¡ bfhŸ»wh‹, v‹id V‰W¡ bfhŸ»wht‹ vid mD¥ãatiu V‰W¡bfhŸ»wh‹ v‹W bkŒahfnt bkŒahfnt c§fS¡F brhšY»nw‹ v‹whšh ïiwt‹ ïnaR »wh‹ (nahth‹ 13:20). v‹id fd« g©Q»wt®fis ehD« fd« g©Qnt‹. v‹id mr£il g©Q»wt®fŸ fdpd¥gLth®fŸ v‹W f®¤j® brhš»wh® (1 rhK. 2:30). Mdgoahš njtd® mD¥g¥g£ltiu fd« g©QtJ njtid fd« g©QtjhF«. njtdhš mD¥g¥ g£ltiu mr£il g©QtJ, njtid¡ fdåd« g©QtjhF«.

ïJ r¤âa«. ï‹D« ntj¤ij âahÅ¡F« nghJ m¥nghÞjydh»a gÇR¤j nahth‹ g¤K v‹D« ÔÉš ïU¡F« nghJ MÉ¡FŸsh» njtjÇrd§fis fh©»wh®. Ó¡»u¤âš r«gÉ¡f nt©oaitfis¤ j«Kila CÊa¡fhudh»a nahthD¡f btË¥gL¤âdJkhd Énrõ« (btË. 1.1). ïªj Énrõ§fis m¥nghÞjydh»a nahthd¡F¤ bjÇɤj JhjDila ghj¤âš ÉGªJ Jhjid tz§»dh®. njt ufáa§fis jd¡F m¿É¤j njt Jhjid fd« g©Qtj‰F ïªj Kiwia nahth‹ ifah©lh®. ï¥go brŒa¡ TlhJ. ehD« c‹id nghš xU cÊa¡fhu‹jh‹. njtid bjhGJbfhŸ v‹W njtJhj‹ T¿ T¿dnghâY« kWghoí« njt JhjDila ghj¤âš ÉGªJ mtiu tz§»dh® (btË. 22:19). nkY« jhÅnaÈ‹ òÞjf¤âš thá¡»‹nwh«; ghãnyh‹ njr¤J murdh»a neòfh¤ ne¢rhU¡F xU brh¥gd« fhz¥g£lJ. Mjdhš mtDila MÉ fy§» äâiu fiyªjJ. fhiyÆš vGªâUªJ nghJ uh#h f©l brh¥gd¤ij kwªJ É£lh‹.

uh#h jh‹ f©l brh¥gd§fix jd¡F bjÇÉ¡f rhÞâÇfisí«, n#háaiuí« NÅa¡fhuiuí« fšnjaiuí« miH¡f brh‹dh‹. mt®fŸ uh# r_f¤âš Ëwh®fŸ, uh#h mt®fis neh¡»: xU brh¥gd« f©nl‹; mªj brh¥gd¤ij m¿a nt©L« v‹W v‹ MÉ fy§» ïU¡»wJ v‹wh‹, m¥nghJ fšnja® uhahit neh¡» uh#hnt, Ú® v‹W« thœf. brh¥gd¤ij c« moahU¡F brhšY«: m¥nghJ mâ‹ m®¤j¤ij ÉLÉ¥ngh« v‹W ÓÇa ghiõÆny brh‹dh®fŸ. uh#h fšnjaU¡F ãuâí¤jukhf v‹Ål¤âš ïUªJ ãw¡»‹w Ô®khd« v‹dnt‹whš, Ú§fŸ brh¥gd¤ijí« mâ‹ m®¤j¤ijí« Ú§fŸ m¿Éahkš nghdhš J©o¤J¥ nghl¥gLå®fŸ; c§fŸ åLfŸ vU¡fs§fsh¡f¥gL« v‹wh‹ (jhÅ. 2:1-5). njtDila kDõdh»a jhÅnaY¡F ïªj fhÇa§fŸ m¿a tªjnghJ. mdÅah, Äõhntš mrÇah v‹D« j‹Dila njhHU¡F ïªj fhÇa¤ij m¿É¤jh‹, ït®fŸ To njtÅl¤âš uh#h f©l brh¥gd¤ijí« mâ‹ m®¤j¤ijí« m¿ªJ bfhŸs b#g« brŒjd®, ã‹ò ïuh¡fhy jÇrd¤âny jhÅnaY¡F kiwbghUŸ btË¥g£lJ, ïªj ufáa§fis njt kDõdh»a jhÅnaš ghãnyh‹ njr¤J uh#hth»a ne¡h¤Ne¢rh® m¥nghJ uh#hth»a neòfh¤Ne¢rh® Kf§F¥òw ÉGªJ, jhÅnaiy tz§», mtD¡F fh¡if brY¤jî« Jhg« fh£lî« f£lisÆ£lh‹. jhÅnaY¡FŸ njt®fS¡bfšyh« njtD«; uh#h¡fS¡ bfšyh« M©ltD«; kiwbghU£fis btË¥gL¤J»w tUkh»a r®t tšyikíŸs njt‹ ïU¡»whh® v‹gij mur‹ neòfh¤ne¢rh® m¿ªâUªj fhuz¤jhš jhÅnaÈ‹ ghj¤âš ÉGªJ tz§» fd« g©Âdh® (jhÅ. 2.17-19-19, 2:45-47).

òâa vUrny« rigÆ‹ 40-tJ M©L ÉHh Äf áw¥ghf bfh©lhl¥g£lJ. ïªj 40 M©L fhykhŒ v‰g£l NrhjidfËbyšyh« rig áj¿¥ nghfhjgo ÉGªJ nghfhjgo fh¤J tªj jiyik m¥nghÞjyiu fd« g©z¡ Toa ehshf mªj ehŸ mikªjJ.

Ehf®nfhÉÈš elªj âU¢rigÆ‹ 40 tJ M©LÉHhÉš jiyik m¥nghÞjiu C®tykhf miH¤J tªj nghJ c©lhd áy njt btË¥gL¤jšfis ï§nf F¿¥ãL»nw‹. `ïnjh Äfhntš ngh»wh® `v‹W xU Jhj®fŸ c©L v‹W gÇ. ntjhfk¤âš cŸsJ. MW áwFila Jhj®fŸ, c©L ït®fS¡F nruhÕ‹fŸ v‹W bga®.

ït®fŸ Xahkš njtid nridfË‹ f®¤j® gÇR¤j®, gÇR¤j®, gÇR¤j® v‹W njtid Jâ¤J Muhjid brŒgt®fŸ (Vrh. 62-4) k‰W« eh‹F áwFila Njt Jhj®fS« c©L. ït®fS¡F nfuhå‹fŸ v‹W bga®. Ït®fŸ njtDila gÇR¤j Þjy¤ij ghJfh¥gt®fŸ (ah¤. 6:2-4) k‰W« eh‹F áwFila njt Jhj®fS« c©L. ït®fS¡F nfuhÕ‹fŸ v‹W bga®. Ït®fŸ njtDila gÇR¤j Þjy¤ij ghJfh¥gt®fŸ (ah¤. 2518-20). nkY« ïu©L áwFila njt Jhj®fS« c©L. ït®fŸ njtÅl¤âš ïUªJ brŒâ bg‰W k¡fS¡F m¿É¡»wt®fshŒ ïU¡»wh®fŸ. ït®fS¡F jiyt‹ fhãÇnaš JhjdhF« (Yh¡. 1:19), áwFfŸ ïšyhj Jhj®fS« c©L ït®fŸ nridfË‹ f®¤jUila í¤j¤ij el¤J»wt®fsht®. ït®fS¡FÄfhntš jiyt® Mth®. g¡jdh»a jhÅnaY¡F És¡f« bfhL¡f njtdh»a f®¤j® fhãÇnaš Jhjid mD¥ãÆU¡»wh®.

njtÅl¤âÈUªJ brŒâ bg‰Wtªj ïªj fhãÇnaiy thd k©ly¤âYŸs rh¤jhDila T£l« 21 eh£fŸ jil brŒJ it¤J É£ld. ãujhd Jhjh»a Äfhntš, fjòJmaY¡F cjÉahf tªJ rh¤jhndhL nghÇ£L, jhÅnaY¡F njt brŒâia mD¥g cjÉbrŒjh®. mJnghy âU¢rigÆ‹ ãŸisfS¡F Énuhjkhf¥ nghuhL»w¥ ãrhá‹ tšyikfis K¿ao¤J njt #d§fis¥ ghJfh¤J r¤âa¤â‹ tÊÆš el¤J»‹w bgÇa mâgâah»a Äfhntyhf jiyik m¥nghÞjy® cŸsh®fŸ. ïij¡F¿¤J ãujhd Jhjdh»a Äfhntš ï¥go T¿ÆU¡»wh®. `r¤âa vG¤âny f©oU¡»wij eh‹ cd¡F bjÇÉ¥ng‹; c§fŸ mâgâah»a Äfhntiy¤ jÉu v‹ndhL Tl mt®fS¡F ÉnuhjkhŒ gy‹ bfhŸ»w ntbwhUtDÄšiy`` (jhÅ. 10:21, jhÅ. 12:1).

`cl‹go¡if bg£o ngh»wJ" v‹bwhU r¤j« Û©L« c©lhƉW` njtDila cl‹go¡if bg£o Xng¤ VnjhÄ‹ å£oÈUªJ jhåâ‹ efu¤â‰F vL¤J¢ bršy¥g£lnghJ, ïÞuntš k¡fŸ Äfî« M®¥gǤJ fËT®ªjh®fŸ. MLkhLfis¡ bfh©L tªJ gÈ brY¤âdh®fŸ. murh»a jhåJ rzš Ehš Vngh¤ij jǤJ¡ bfh©L f®¤jU¡F K‹ghf KG gy¤NjhL eldkhodh®. ïªj cl‹go¡if bg£o rhjhuz ku¤âdhš k‰w bg£ofis¥ nghš brŒa¥g£oUªjhY« cŸS« òwK« _l¥g£oUªjJ. Mªj cl‹go¡if¥ bg£oÆÈUªJ njt‹ nkhnríl‹ ngRth®. Vdnt ïJ f®¤jUila bg£o v‹wiH¡f¥g£lJ. mJnghy jiyik m¥nghÞjy® mt®fŸ k‰w kÅj®fis¥ nghy k‰w CÊa®fis nghy khÄr¤âny fhz¥g£lhY« njt k»ikÆdhš _l¥g£oU¡»‹wh®fŸ. njt‹ mt®fnshL ngR»wh®. mt®fS¡FŸËUªJ rigk¡fnshL ngR»wh®. vdng njt‹ jiyik m¥nghÞjyiu cl‹go¡if bg£o v‹W bgË¥gL¤âdh®. m‹W cl‹go¡if bg£o¡f K‹ j‹ KG gy¤njhL eldkhod jhåJ uh#hit¥ nghš (2 rhK. 6:12-15) âU¢rigÆ‹ 40-tJ M©L ÉHh C®ty¤ij Ãidî TW«bghGJ ï¥nghJ« eldkho M®¥gÇ¡f nt©L« v‹W njh‹W»wJ. ïªj brŒâfis vGJ« nghJ MÉahdt® mªâaghiõfËš ngR»wh®. ïitfis Mnkhâ¡»wh®. ïªj brŒâia thá¡»‹w rnfhjund rnfhjÇna ïªj fhÇa§fŸ cd¡F òÇahjjhf ïU¡fyh«. c‹ Kf¤ij RÊ¡fhnj. Ú njtÅl« nfŸ. ïJ ntj¤âš kiwªâU¡»w ïufáa«. ckJ ntj¤âYŸs mâra§fis eh‹ gh®¡F«go v‹ f©fis¤ âwªjUS« (r§. 119:18) v‹W ïÞuntiy murh©l mur‹ jhåJ b#g« brŒjh®. Úí« b#g« brŒ. c‹ f©fS« âw¡f¥gL«.

jhåJ uh#h f®¤jU¡F K‹ghf Fâ¤J j‹ KG gy¤njhL« eld« g©Q»wij¡ f©L, jhåJ uh#hÉ‹ kidÉ (rîš uh#h kfŸ ) ÛfhŸ j‹ ïUja¤âny jhåJ uh#hit mtkâ¤jhŸ (2rhK. 6:16) mj‹ Éisî, ÛfhS¡F kuz ehŸ k£L« FHªij ïšiy (2 rhK. 6:23) Mifahš ïªj fhÇa§fis¡ F¿¤J c‹ cŸs¤âš mtkâ¡fhnj.

`ït® nkhnriaÉl bgÇat® v‹W xU r¤j« c©lhƉW` M«. nkhnriaÉl¥ òâa vUrny« rigÆ‹ jiyik m¥nghÞjy® bÇatnu. nkhnr brŒj C¿a« xʪJ ngh»wJ v‹W njt« TW»wJ (2bfhÇ. 3.8). ïªj CÊankh jiyik m¥nghÞjyiu¡ bfh©L brŒ»‹w òâa vUrny« rigÆ‹ CÊankh, MÉa¡FÇa CÊa« v‹W«, k»ikahd CÊa« v‹W«, #d§fis njtndhL x¥òuthF»‹w CÊa« v‹W« gÇR¤j ntj« TW»wJ (2bfhÇ. 3:8-11) 518-20).
nkhnrÆ‹ CÊa« kuz¤â‰F VJthd CÊa« (2 bfhÇ. 3:7) òâa vUrny« rigÆ‹ CÊa« étid bfhL¡F« CÊa« eh‹ mitfS¡F mitfS¡F ét‹ c©zlhÆU¡fî« mJ gÊóuzkilaî« tªnj‹ v‹W ïnaR TW»wh® (nahth. 10:10) m‹W ngJUî«. nahthD« iffis it¤jnghJ mt®fŸ všnyhU« gÇR¤jhÉia bg‰wh®fŸ (m¥. 8:16) ï‹W âU¢rigÆ‹ jiyik m¥nghÞjy® brŒ»‹w CÊa¤â‹ _ykhŒ gšyhÆu¡fz¡fhd k¡fŸ ïnaR »¿ÞJÉ‹ étdh»a gÇr¤jhÉia bg‰WŸsh®fŸ. vdnt ït® nkhnria gh®¡»Y« bgÇat®. ``áy® TWth®fŸ`` ïnaR »¿ÞJ ï¥go¥g£l òfœ¢áfis ÉU«gkh£lh® v‹W m‹bwhU ehŸ »¿ÞJ v‹D« ïu£rf® xU fGij F£oia mÉœ¤J tUkhW j‹ Óõ®fËl« T¿dh®. mij ïnaRÉl« bfh©L tªJ j§fŸ tÞâu§fis mªj fGij nkš ngh£L ïnaRit mj‹ nkš V‰¿dh®fŸ. mt® fGijÆ‹ nkš nghifÆš mg® j§fŸ tÞâu§fis tÊÆš ÉǤjh®fŸ. mt® xÈt kiyÆ‹ mothu¤â‰F rÛg«hŒ tUifÆš âushd T£lkh»a Óõ®fŸ všnyhU« jh§fŸ f©l rfy m‰òj§fis¡ F¿¤J rªnjhõ¥g£L, f®¤jUila ehk¤jhš tU»w uh#h Þnjh¤jÇ¡f¥ g£lt®ï gunyhf¤âny rkhjhdK« c‹dj¤âny k»ikí« c©lhtjhf v‹W ÄFªj rªnjhõkhŒ njtid òfœªjh®fŸ. ïªj M®¥gÇ¥igí« njtid¥ òfœ»wijí«. bghW¡fkh£lhj T£l¤âÈUªj gÇnra®fËš áy®. Mtiu neh¡» nghjfnu ckJ Óõiu mj£L« v‹wh®fŸ. mt®¡S¡F mt® (ïnaR) ãuâí¤juhf ït®fŸ ngrhkš ïUªjhš, fšYfns T¥ãL« v‹W c§fS¡F¢ brhšY»nw‹ v‹wh® (Yh¡. 19:35-40).

Vdnt kÅj®fŸ j«ik fd« g©Qtij njt‹ V‰W¡ bfh©lh® v‹W ntj« TW»wJ. v‹id fd« g©Q»wtid ehD« fd« g©Qnt‹ v‹W ïnaR TW»wh®.

xU ehŸ r§fu‹nfhÉš jhYfhÉYŸs ïuha»Ç v‹w CÇÈUªJ xU FL«g¤âd® JiurhÄòu« òâa vUrny« rigÆ‹ nghjfnuhL, tŸËôÇYŸs òâa vUrny« rit¡F b#ã¡f tªjh®fŸ. FL«g¤âš jiyt®ï jiyÉ k‰w« ãŸisfSkhf Rkh® 10 ngh®fŸ c©L. F«g jiytU¡F ïu¤j¥ ò‰WnehŒ v‹w nehŒ. kU¤Jt®fshš Fzk®¡f Koahjjhš f®¤juh»a ïnaR »¿ÞJit ÉRthá¤J mt® _ykhŒ ÉLjiy bg‰WÉlyh« v‹w e«ã¡ifíl‹ tªâUªjh®fŸ. mt®fis 2,3 eh£fŸ j§f it¤J ght¤ij É£L kd« âU«g nt©L« v‹W«,
ght k‹Å¥ò¡bf‹W PhdÞehd« bg‰W¡ bfhŸs nt©L«. m¥nghJ gÇR¤jhÉia¥ bg‰W¡ bfhŸå®fŸ v‹W« mt®fS¡F nghjid brŒa¥g£lJ. tªâUªj midtU« ïnaRÉ‹ RÉnrõ¤ij V‰Wf bfh©L ght m¿¡if brŒjh®fŸ. midtU« gÇR¤jhÉÆ‹ mãnõf« bg‰wh®fŸ. ã‹ò, PhdÞjhd« bg‰W F«g¤ jiytU¡F ïUªj bfhoa ÉahâÆÈUªJ ÉLjiy bg‰W ÄFªj rkhjhd¤njhL flªJ br‹wh®fŸ. nghF« nghJ v§fŸ å£o‰F Ú§fŸ f©o¥ghf tunt©L« v‹W m‹òl‹ nf£L¡ bfh©lh®fŸ. mt®fSila miH¥ig V‰W, M»ahdtÇd mD¥òjiy¥ bg‰W xU ehŸ uha»Ç¡F br‹nwh«. Å£L fh«gÉ©o‰FŸ EiHªj nghJ å£o‹ K‰w¤âny xU thÊ j©ÙU« mj‰FŸ xU k¡F« nghl¥g£oUªjJ. Mj‹ g¡f¤âš xU eh‰fhÈ ngh£oU¡»wh®fŸ. âU ÉUªâ‹ nghJ fhš fGt ga‹gL« kid x‹W« mU»š ïUªjJ. ïitfŸ vj‰F v‹W v§fS¡F¥ ãÇaÉšiy. V§fŸ iffËš ïUªj ng¡Ffis th§»dh®fŸ. Iah ïªj eh‰fhÈÆš jaî T®ªJ c£fhU§fŸ. eh§fŸ c§fŸ fhšfis¡ fGt nt©L« v‹wh®fŸ. mj‰F eh§fŸ nt©lh« Iah eh§fns v§fŸ fhšfis fGÉ¡ bfhŸ»‹nwh« v‹W cWâahf T¿d nghâY« mt®fŸ r«kâ¡fÉšiy. Iah, bjU¡fËš tU« g©lhu« gunjáfSila fhšfis eh§fŸ gyKiw fGÉ mt®fis fd« g©Â ïU¡»‹nwh«. v§fSila ght mG¡Ffis všyh« fGÉ, ght¤âdhš c©lhd rhg« k‰w« nuhf¤ijí« kh‰¿ ïiwtndhL ïizªJ thH ïiwtÅ‹ étid eh§fŸ bg‰W¡ bfhŸs v§fS¡F tÊfh£od c§fis eh§fŸ v¥go fd« g©zhkÈU¡f Koí« v‹wh®fŸ.

ã‹d® eh‰fhÈÆš c£fhhªnjh«. xUt® j©Ù® C‰w, xUt® fGt, xUt® J©odhš fhšfis Jil¡f, ï›Éjkhf v§fis fd« g©Âdh®fŸ. ôj®fŸ k¤âÆš j§fŸ å£o‰F tU« ÉUªâdh®fË‹ fhšfis¡ fGÉ fd« g©z nt©L« v‹bwhU tH¡f« ïUªjJ. xU ehŸ Ónkh‹ v‹w bgaUila gÇnra‹ xUt‹ v‹w baUila gÇnra‹ xUt‹ 500 btŸË¡ fhR k‰wt‹ 50 btŸË¡ fhR« bfhL¡f nt©oa jhÆUªjJ. bfhL¡f mt®fS¡F îthf« ïšyhjnghJ v#kh‹ ïUtU¡F« flik k‹Å¤J É£lh‹. ï¥goÆU¡f mt®fËš vt‹ mtÅl¤âš mâf m‹ghÆU¥gh‹ mij brhš v‹wh®. Ónkh‹ ãuâí¤jukhf vtD¡F mâfkhŒ k‹Å¤J É£lhndh mtnd mâf m‹ghŒ ïU¥gh‹ v‹W Ãid¡»nw‹ v‹wh‹; mj‰F : rÇahŒ ÃjhŤjhŒ v‹W brhšÈ Þâ߯dkhŒ gh®¡»whna, eh‹ c‹ å£oš ãuntá¤nj‹. V‹ fhšfS¡f j©Ù® juÉšiy, ïtnsh f©ÙÇdhš v‹ fhšfis eid¤J jiy kÆÇdhš mitfis Jil¤jhŸ. Ú v‹id K¤j« brŒaÉšiy. ïtnsh eh‹ c£ãuntá¤jJ kjš v‹ ghj§fis Xahkš K¤j« brŒjhŸ; Ú v‹ jiyÆš v©iz órÉšiy ïtnsh eh‹ c£ãuntá¤jJ Kjš v‹ ghj§fis Xahkš K¤j« brŒjhŸ; Ú v‹ jiyÆš v©iz órÉšiy. Ïtnsh v‹ ghj§fËš gÇks ijy« óádhŸ. Mjyhš eh‹ cd¡F¢ brhš»nw‹. ït‹ brŒj nehf ght§fŸ k‹Å¡f¥g£lJ. ïtŸ Äfî« m‹ò T®ªjhns,vtD¡F bfhŠr« k‹Å¡f¥gL»wnjh mt‹ bfhŠrkhŒ m‹ò TWth‹ v‹W brhšÈ, mtis neh¡» c‹ ght§fis cd¡F k‹Å¡f¥g£lJ v‹wh® (Yh¡. 7:36-48)

f®¤juh»a ïnaR »¿ÞJ ghÉfis ïu£á¡f ïªj cyf¤â‰F tªjh® v‹W eh« m¿ªâU¡»‹nwh«, mt® fšthÇ¢ áYitÆš áªâd u¤j¤âdhny ght k‹Å¥gh»a Û£ig r«ghâ¤J it¤jh® v‹W ntj¤â‹ thÆyhf m¿ªâU¡»‹nwh« ght k‹Å¥gh»a Û£ig v¥go bg‰W¡ bfhŸsyh« v‹W jÉ¡»‹w k¡fS¡F tÊfh£Ltj‰fhf m‹W v»¥â‹ moik¤jd¤âš ïUªJ ïÞuntš k¡fis ÉLjiy M¡» fhdh‹ njr¤â‰F tÊel¤â¢ bršy njt‹ g¡jdh»a nkhnria¤ bjǪJ bfhzlJ nghy ïªj¡ filá eh£fËš f®¤juh»a ïnaRit brhªj ïu£rfuhf V‰W, mtU¡F Muhjid brŒJ bfh©oU¡»‹w k¡fŸ, ght¤â‹ moik¤jd¤âÈUªJ ÉLjiy bg‰W gunyhf uh{a¤â‰F neuhŒ tÊel¤j¥gltj‰F njt‹ bjǪJ bfh©l xU kÅjdhŒ jiyik m¥nghÞjy® ïU¡»‹wgoahš mt®fŸ _ykhfï mt®fS¡F njt‹ bfhL¤j cgnjt¤â‹ _ykhf ght k‹Å¥ã‹. Mâfhu¤â‹ _ykhf (nah. 20:23). Ght¤âÈUªJ ÉLjiy bg‰W¡ bfh©l k¡fŸ. âU¢rigÆ‹ jiyik m¥nghÞjyiu fd« g©Q»‹wh®fŸ. vtD¡F mâfkhf k‹Å¡f¥g£lnjh mt®fŸ mtÇl« mâf« m‹ò brY¤J»‹wh®fŸ.

m¥ gÇ . gîš Ônkh¤njíî¡F ÃUg« vGJ« nghJ, 60 taJ¡f Fiwahj ÉjitfŸ ïUªjhš mt®fis ÉjitfŸ T£l¤âš nr®¤J¡ bfhŸsyh«, mt®fŸ m‹Åaiu cgrǤJ gÇR¤jth‹fSila fhšfis¡ fGÉ cg¤âut¥gL gt®fS¡F cjÉ brŒJ rfy e‰»Çiafisí« #h¡»uijahŒ el¥ã¤J, ï›ÉjkhŒ e‰»Çiafis F¿¤J e‰rh£á bg‰wt®fshŒ ïUªjhš, m¥go¥g£lt®fisna ÉjitfŸ T£l¤âš nr®¤J¡ bfhŸs nt©L« (1 Ônkh. 5:10).

ò¤âíŸs kDõ‹ (®) ngh»wh® (‹) v‹W Û©L« xU r¤j« nf£lJ.
ntj¤âš ò¤âíŸst®fŸ, ò¤âÆšyhjt®fŸ vd ïU T£l¤jhiu¡ F¿¤J eh« ntj¤âš thá¡»‹nwh«. ït®fŸ všnyhU« ïnaR »¿ÞJit ÉRthá¡»wt®fS«, ÉRthá¤J mtU¡F Muhjid brŒ»wt®fS«, f®¤jU¡F CÊa« brŒ»wt®fSkhfnt fhz¥gL»wh®fŸ. eh‹ brhšÈa ïªj th®¤ijfis nf£L ïitfË‹go brŒ»wt‹ vtndh mtid f‹kiyÆ‹nkš j‹ å£il¡ f£od, ò¤âíŸs kDõ¡F x¥ãLnt‹. bgUkiH brhǪJ bgUbtŸs« tªJ, fh‰W mo¤J mªj å£o‹ nkš nkhâí« mJ ÉHÉšiy. Vbd‹whš mJ f‹kiyÆ‹ nkš mÞâghu« nghl¥g£oUªjJ (k¤. 7.24) v‹W f®¤juh»a ïnaR »¿ÞJ brhš»wh®. vdnt å£il c©L g©Âdt‹, å£il¥ gh®¡»Y« mâf fd¤â‰FÇatdhŒ ïU¡»wh‹ (vã. 3.3) v‹W gÇR¤j MÉahdt® T¿aJ nghy òâa vUrny« rigah»a njtDila å£il¡ f£o vG¥g njt‹ bjǪJ bfh©l jiyik m¥nghÞjy® mâf fd¤â‰FÇatdhŒ ïU¡»wh‹ (vã. 3.3) v‹W gÇR¤j MÉahdt® T¿aJ nghy òâa vUrny« rigah»a njtDila å£il¡ f£o vG¥g njt‹ bjǪJ bfh©l jiyik m¥nghÞjy® mâf fd¤â‰FÇatuhŒ ïU¡»wh® v‹gij m‹òl‹ bjÇɤJ¡ bfhŸ»nwh«.

Mjhnk Ú v§nf ïU¡»whŒ?

MâÆny njt‹ thd¤ijí«, óÄiaí« áUZo¤jh®. óÄÆny rfy ét IªJ¡fisí« áUZo¤jh®. filáÆny kDõid (Mjhik) j«Kila rhayhf áUZo¤jh®. mtid njt rhayhf áUZo¤jh®. ã‹ò kDõ‹ jÅikahÆU¥gJ ešyjšy. V‰w Jizia mtD¡F c©lh¡Fnt‹ v‹W mt‹ Éyh vY«òfËš x‹iw vL¤J kDÎahf (Vthis) cUth¡» MjhÄl¤âš bfh©L tªjh®. njtdh»a f®¤j® »H¡nf Vnj‹ v‹D« xU njh£l¤ij c©lh¡» jh« cUth¡»d kDõid mâny it¤jh®.

m¥bghGJ mt® Mjhik neh¡» Ú njh£l¤âYŸs rfy ÉU£r§fË‹ fÅiaí« òá¡fnt òá¡fyh«. MdhY« e‹ik, Ôik m¿a¤j¡f ÉU£r¤â‹ fÅia¥ òá¡f nt©lh«. mij¥ òá¡F« ehËny rhfnt rhthŒ v‹W f£lisÆ£lh®. njt‹ kÅjndhL Vnj‹ njh£l¤âš cyhÉ¡ bfh©L tªjh®. m¥go ïU¡ifÆš ïªj njt I¡»a¤ij ghâ¡F«go rh¤jh‹ â£l« g©Â r®¥g¤â‰FŸ òFªJ Vthisí«, Mjhikí« tŠá¤J òá¡f¡ TlhJ v‹W Éy¡»d ÉU£r¤â‹ fÅia òá¡F«go brŒjh‹. mt®fŸ njt f£lisia Û¿dh®fŸ. m¥bghGJ njt‹ njh£l¤âš cyht tU« neu¤âš nghŒ x˪J bfh©lh®fŸ. ïUªjhY« njt‹ mt®fis njo tªJ Mjhnk Ú v§nf ïU¡»whŒ? v‹W m‹nghL miH¤jjhf eh« ntj¤âš thá¡»nwh«.

kÅj‹ njt f£lisia Û¿dâ‹ ÃĤjkhf njtD¡F« kÅjD¡F« ãÇÉid c©lhdJ. MjhK«, VthS« ght« brŒjâ‹ ÃĤjkhf Vnj‹ njh£l¤ij É£L Ju¤j¥g£lh®fŸ. njt‹ Mjh« ÃĤjkhf óÄia rã¤jh®. mJ Kjš kD¡Fy« tU¤j¤njhnl mj‹ gyid mDgÉ¡f neÇ£lJ. be‰¿ nt®itia Ãy¤âš áªâ fZl¥g£L ciH¤J rh¥gL«go neÇ£lJ. filáahf, ght¤â‹ r«gskhf kuz« mtD¡F ÃaÄ¡f¥g£lJ.

Ú k©zhÆU¡»whŒ, Ú k©Q¡F âU«òthŒ v‹W f®¤j® rã¤JÉ£lh®. njtndhL v‹bw‹W« thG«goahf áUZo¡f¥g£l kDõ‹, äâa étD¡fhf ÃaÄ¡f¥g£lt‹, kuz¤ij f©lh‹. m‹W Kjš ï‹W tiu kD¡Fy« gyÉj fZl§fnshL thœªJ bfh©L ïU¡»wij eh« gh®¡»nwh«. kDõ‹ njt Jnuhf« brŒJ, f£lisia Û¿ ght« brŒjhY« Mjhnk Ú v§nf ïU¡»whŒ? V‹W njt‹ njo tU»wtuhŒ ïU¡»whŒ.

njtDila áUZo¥ã‹ â£l« njhšÉailªJ É£lnjh? v‹W eh« v©zyh«. ïšiy, kD¡Fy¤ij tŠá¤J¥ ngh£l rh¤jhid njh‰fo¡F« goahf mtnu kDõ mtjhu« vL¤J flªJ tªJ kD¡Fy¤â‹ ght¤ij jhnd V‰W¡ bfh©L áYitÆš ïu¤j« áªâ kǤJ ml¡f« g©z¥g£L _‹wh« ehŸ cÆ®¤bjGªJ gu¤â‰F Vw br‹W É£lh®.

áYitÆny ïnaR bt‰¿ áwªjh®. rh¤jh‹ njh‰fo¡f¥g£lh‹. njtÅl¤âÈUªJ ãÇ¡f¥g£l kD¡Fy¤ij kWgoí« I¡»a¥gL¤J« tÊia ïnaR »¿ÞJ c©L g©Â É£lh®. ïnaRnt mªj tÊahf ïU¡»wh® (nah. 14.6).

eh‹ ghÉahf ïU¡»nwnd eh‹ njtid rªâ¡f Koíkh? v‹W m§fyhŒ¤J¡ bfh©oU¡»whah? gaªJ x˪J bfh©oU¡»whah? rnfhjÇna, rnfhjund Ú ga¥glhnj[ fy§fhnj njt‹ (ïnaR) c‹id neá¡»wh®, c‹id njo tªj bjŒt« f®¤juh»a ïnaR »¿ÞJnt. Ú njtndhL I¡»a¥gl nt©Lkhdhš Ú KjyhtJ kdªâU«g nt©L«. Ú ghÉ v‹W czu nt©L«. m¿ahikíŸs fhy§fis¤ njt‹ fhzhjt® nghÈUªjh®. ï¥bghGnjh kdªâU«g nt©Lbk‹W v§FKŸs kDõbušyhU¡F« f£lisÆL»wh® (m¥.17.30). jf¥gid É£L¥ ãǪJ nghŒ j‹Dila MÞâia všyh« mʤJ¥ ngh£L, g‹¿fŸ â‹D« jÉ£odhš j‹ gáia ngh¡F« msɉF bf£L¥nghd Fkhu‹ j‹ jf¥gÅl¤âš nghnt‹ v‹W«, x¥òuthnt‹ v‹W« kdªâU«ãdh‹ (Yh¡. 15.17-19). rnfhjund, rnfhjÇna Ú ï‹W kdªâU«ãdhš njt‹ c‹id nr®¤J bfhŸth®. Ú v›tsî bgÇa ghÉahf ïUªjhY« kdªâU«ãdhš njt‹ c‹id ïu£á¡f MtnyhL ïU¡»wh®. kDõ‹ njt f£lisia Û¿ ght« brŒjgoahš kDõU¡F« njtD¡F« tH¡F c©lhÆU¡»wJ. g®tj§fns, óÄÆ‹ cWâahd mÞâghu§fns, f®¤jUila tH¡if¡ nfS§fŸ, f®¤jU¡F mt® #d¤njhnl tH¡F ïU¡»wJ. ïÞuntnyhnl mt® tH¡fhLth® (Ûfh. 6.2).

tH¡fhLnth« thU§fŸ v‹W f®¤j® brhšY»wh®. c§fŸ ght§fŸ ántbw‹¿UªjhY« ciwªj kiHia¥ nghš bt©ikahF«. mitfŸ ïu¤jh«gu¢ át¥ghÆUªjhY« gŠir¥ nghyhF«. Ú§fŸ kd« bghUªâ¢ brÉ bfhL¤jhš njr¤â‹ e‹ikia¥ òá¥Õ®fŸ (Vrh.1.18,19). Mfnt eh« ghÉfŸ v‹W x¤J¡ bfh©lhš njt‹ k‹Å¥gh®. ek¡F ghtÄšiyba‹nghkhdhš e«ik ehnk tŠá¡»wt®fshÆU¥ngh«. e«Kila ght§fis eh« m¿¡ifÆ£lhš, ght§fis ek¡F k‹Å¤J všyh mÃaha¤ijí« Ú¡» e«ik¢ R¤âfÇ¥gj‰F mt® c©ikíŸstuhÆU¥gh® (1 nah.1.8,9).

kDõ‹ njtndhL x¥òuthF«goahf j‹ ght§fis m¿¡if brŒa nt©L«. j‹ ght§fis kiw¡»wt‹ thœtila kh£lh‹. mitfis m¿¡if brŒJ É£L ÉL»wtndh ïu¡f« bgWth‹ (Úâ. 28.13). vªj kDõD« j‹id¤ jhnd gÇR¤j¥gL¤â¡ bfhŸs KoahJ (Vrh.66.17). Ú fhá¡F¥ nghdhY«, f‹ÅahFkÇ flÈY«, f§ifÆY« Þehd« brŒjhY«, ïka kiyÆš br‹W fL« gÅÆš jt« òǪjhY«, bk¡fh kâdh gaz« br‹whY«, c‹ ght« c‹id É£L nghfhJ. Ú Kiw¥go ght¤ij m¿¡if brŒa nt©L«. njtndhL x¥òuthF« CÊa¤ij cgnjr¤ij mâfhu¤ij njt‹ j‹ m¥nghÞjy®fS¡nf, âU¢rig¡nf ifaˤâU¡»wh®.

mt® ïnaR »¿ÞJit¡ bfh©L e«ik j«nkhnl x¥òuth¡» x¥òuth¡FjÈ‹ CÊa¤ij v§fS¡F x¥ò¡ bfhL¤jh®. mbj‹dbtÅš njt‹ cyf¤jhUila ght§fis v©zhkš, »¿ÞJî¡FŸ mt®fis¤ jk¡F x¥òuth¡», x¥òuth¡FjÈ‹ cgnjr¤ij v§fËl¤âš x¥òɤjh®.

MdgoÆdhny, njtdhdt® v§fis¡ bfh©L ò¤â brhšY»wJ nghy eh§fŸ »¿ÞJî¡fhf ÞjhdhgâfshÆUªJ, njtndhnl x¥òuthF§fŸ v‹W »¿ÞJÉÅĤj« c§fis nt©o¡ bfhŸS»nwh« v‹W m¥. gîš vGJ»wh® (2 bfhÇ. 5.18-20). ïnaR »¿ÞJÉ‹ _ykhŒ ïªj x¥òuthFjš c©lh»wJ (nuh.5.10.11, bfhnyh. 1.20,21). ïnaR »¿ÞJnt k¤âaÞjuhf ïUªJ kDõidí«, njtidí« x¥òuth¡F»wh® (1 Ônkh.2.5,6) ãujhd m¥nghÞjyuh»a ïnaR »¿ÞJ j«Kila m¥nghÞjyU¡F x¥òuth¡FjÈ‹ cgnjr¤ij, mâfhu¤ij, CÊa¤ij bfhL¤âU¡»wh®. mt®fŸ »¿ÞJî¡F ãuâÃâfshÆUªJ njtndhL x¥òuth¡F»wt®fshÆU¡»wh®fŸ. x¥òuthFjÈ‹ cgnjr« ghtk‹Å¥ã‹ mâfhukhÆU¡»wJ.

vt®fSila ght§fis k‹Å¡»Ö®fnsh mitfŸ mt®fS¡F k‹Å¡f¥gL«. vt®fSila ght§fis k‹ÅahâU¡»Ö®fnsh mitfŸ mt®fS¡F k‹Å¡f¥glhâU¡F« v‹wh® (nah.20.23). Mfnt njtndhL x¥òuthf nt©Lkhdhš mtuhš mâfhu¥gL¤j¥g£l m¥nghÞjyÇl¤âny ght§fis kiw¡fhkš btË¥gL¤â m¿¡if brŒa nt©L«. mt®fŸ _ykhf eh« njt I¡»a¤ij bg‰W¡ bfhŸs Koí« (1 nah. 1.3,4).

ïªj filá fhy¤âny njt‹ òâa vUrnyÄ‹ jiyik m¥nghÞjy® mt®fS¡F ïªj ïufáa¤ij btË¥gL¤âÆU¡»wh®. ïªj mâfhu¤ij, CÊa¤ij, cgnjr¤ij ifaˤâU¡»wh®. ïij ÉRthá¤J, V‰W¡ bfh©L ght¤ij m¿¡ifÆL»wt®fŸ ght¤âÈUªJ«, ÉahâÆÈUªJ«, ãrhá‹ ãoÆÈUªJ«, kuz¤âÈUªJ« ÉLjiy bgW»wh®fŸ. njt I¡»a¤ijí«, njt jÇrd§fisí« fh©»wh®fŸ. ïJnt x¥òuth¡FjÈ‹ tÊahf ïU¡»wJ.

kDõ®fSila tH¡if ÉrhÇ¡F« ïl« òâa vUrny« âU¢rigahÆU¡»wJ. Ú vGªJ g®tj§fS¡F K‹ c‹ tH¡if¢ brhš. kiyfŸ c‹ r¤j¤ij¡ nf£f¡fltJ (Ûfh 6.1). Ú ght§fis btË¥gL¤â m¿¡if brŒahjtiu cd¡F ght¤âÈUªJ ÉLjiy ïšiy. gÇR¤j éÉa¤ij bgw KoahJ. Ú§fnsh Ónah‹ kiyÆÅl¤â‰F« étDŸs njtDila efukh»a guk vUrnyÄÅl¤â‰F« MÆu« gâdhÆukhd njt Jhj®fËl¤â‰F«, gunyhf¤âš ngbuGâÆU¡»w Kj‰nguhdt®fË‹ r®t r§fkhÆ rigÆÅl¤â‰F« ahtU¡F« Ãahahâgâah»a njtÅl¤â‰F«, óuzuh¡f¥g£l Úâkh‹fSila MÉfËÅl¤â‰F«, òJ cl‹go¡ifÆ‹ k¤âaÞjuh»a ïnaRÉÅl¤â‰F«, MngÈDila ïu¤j« ngádij¥ gh®¡»Y« e‹ikahditfis¥ ngR»w ïu¤jkh»a bjË¡f¥gL« ïu¤j¤âÅl¤â‰F« tªJ nr®ªÔ®fŸ (vã.12.22-24). Ãaha¤ Ô®¥ò njtDila å£oš Jt§F« fhykhÆU¡»wJ. Mfnt ï§F kdªâU«ã rigÆš ght m¿¡if brŒJ x¥òuth» Ãaha¤Ô®¥ig bg‰W¡ bfhŸS»wt®fS¡F Û©L« Ãaha¤ Ô®¥ò ehËš Érhuiz ïšiy. ï‹nw ïu£rÂa ehŸ, ïJnt mD¡»uf fhy«. Mfnt f®¤juh»a ïnaR »¿ÞJ ÃahahâgâahŒ ï›îyif ÃahaªÔ®¡f tUtj‰F K‹ghf x¥òuth», njtDl‹ I¡»akh» âU¢rigahŒ nr®ªJ bfhŸS«goahf m‹òl‹ miH¡»nwh«.

s rnfhjund, rnfhjÇna, Ú vªj njr¤âny ïUªjhY«, vªj bkhÊia ngá¡ bfh©oUªjhY« njtndhL I¡»a« Mf nt©Lkhdhš njtDila g®tjkh»a òâa vUrny« âU¢rigia eho, njtdhš mD¥g¥g£l m¥nghÞjyiu eho, mtuhš mâfhu« bg‰wnjt CÊa®fis eho njt I¡»a¤ijí«, MÓ®thj¤ijí« bg‰W ï‹gkhŒ thH äâa fhykhŒ njtndhL thG« áyh¡»a¤ij bgw ght¤âÈUªJ óuz ÉLjiy bgw ïu£á¡f¥gl m‹nghL miH¡»nwh«. njtD« c§fis MtnyhL miH¡»wh®. f®¤j® c§fis MÓ®tâ¥ghuhfv Mbk‹.


jiyik m¥ngh°jy® v‹ yhr®

òâa vUrny« rig- jiyik rig, K«ig